บทบาทนิติศาสตร์ในยุค AI – จริยธรรมและกฎหมายกับการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI Ethics and Legal Challenges)
Student blog — 26/01/2026
Educational
ในโลกที่เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) พัฒนาไปอย่างก้าวกระโดดและเข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันมากขึ้นเรื่อย ๆ คำถามเกี่ยวกับ จริยธรรม และ ผลกระทบทางกฎหมายที่ตามมาจึงเป็นประเด็นที่คณะนิติศาสตร์ไม่สามารถมองข้ามได้ บทความนี้จะเจาะลึกถึงความท้าทายทางกฎหมายที่เกิดจากการใช้ AI และเหตุผลที่การศึกษาด้านนี้เป็นสิ่งสำคัญสำหรับนักกฎหมายในอนาคต
ความท้าทายด้านกฎหมายหลักจากการใช้งาน AI
การใช้งาน AI ก่อให้เกิดประเด็นทางกฎหมายที่ซับซ้อนและท้าทายในหลายมิติ:
1. การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลและความเป็นส่วนตัว (Data Privacy and PDPA)
AI จำเป็นต้องใช้ข้อมูลจำนวนมหาศาลในการฝึกฝน ซึ่งมักเกี่ยวข้องกับข้อมูลส่วนบุคคล ประเด็นคือการเก็บรวบรวม การประมวลผล และการใช้ข้อมูลเหล่านั้นเป็นไปตาม พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA) หรือไม่ และจะแน่ใจได้อย่างไรว่าระบบ AI ไม่ได้สร้าง ความลำเอียง (Bias) ในการตัดสินใจอันเนื่องมาจากชุดข้อมูลที่ใช้ฝึกฝน
2. ความรับผิดชอบทางกฎหมาย (Legal Accountability) เมื่อ AI ก่อความเสียหาย
หากระบบ AI ตัดสินใจผิดพลาด เช่น รถยนต์ไร้คนขับก่ออุบัติเหตุ หรือระบบวินิจฉัยทางการแพทย์ให้ข้อมูลผิดพลาด ใครคือผู้รับผิดชอบ? จะเป็นผู้พัฒนา ผู้ใช้งาน หรือตัว AI เอง? กฎหมายแพ่งและอาญาที่มีอยู่เดิมอาจไม่ครอบคลุมเพียงพอต่อการระบุผู้รับผิดชอบในสถานการณ์ที่ AI ตัดสินใจโดยอิสระ
3. ทรัพย์สินทางปัญญา (Intellectual Property: IP) และลิขสิทธิ์ของผลงานที่สร้างโดย AI
เมื่อ AI สามารถสร้างสรรค์งาน เช่น ภาพวาด บทเพลง หรือบทความได้เอง ลิขสิทธิ์ ของผลงานเหล่านั้นควรเป็นของใคร? ของผู้ใช้งานที่ป้อนคำสั่ง (Prompt) หรือของนักพัฒนา AI? ความไม่ชัดเจนนี้ส่งผลกระทบโดยตรงต่ออุตสาหกรรมสร้างสรรค์และการคุ้มครองนวัตกรรม
4. ความโปร่งใสและความสามารถในการตรวจสอบย้อนกลับ (Transparency and Traceability)
บ่อยครั้งที่การตัดสินใจของ AI โดยเฉพาะ “กล่องดำ” (Black Box) นั้นยากต่อการทำความเข้าใจ นักกฎหมายจำเป็นต้องเข้าใจว่า AI ตัดสินใจอย่างไรเพื่อตรวจสอบความเป็นธรรมและความชอบด้วยกฎหมายของผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น
จริยธรรม AI: รากฐานของการกำกับดูแล
ก่อนที่กฎหมายจะตามทันเทคโนโลยี จริยธรรม AI (AI Ethics) จึงเป็นแนวทางสำคัญในการวางรากฐานการพัฒนาและการใช้งานที่ มีความรับผิดชอบ (Responsible AI) หลักการพื้นฐานของจริยธรรม เช่น ความเป็นธรรม (Fairness), ความปลอดภัย (Safety), ความน่าเชื่อถือ (Trustworthiness), และความสามารถในการสืบย้อนกลับ (Traceability) เป็นสิ่งที่ต้องนำมาพิจารณาร่วมกับการสร้างกรอบกฎหมาย
คณะนิติศาสตร์: เตรียมพร้อมนักกฎหมายยุคดิจิทัล
คณะนิติศาสตร์ตระหนักถึงความจำเป็นในการสร้างหลักสูตรที่บูรณาการความรู้ด้านกฎหมายเข้ากับเทคโนโลยีดิจิทัล โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเด็นกฎหมาย AI เรามุ่งเน้นการสอนให้นักศึกษาไม่เพียงแต่ตีความกฎหมายที่มีอยู่ แต่ยังต้องมีทักษะในการ ออกแบบและพัฒนากฎหมาย ที่เท่าทันโลก AI เพื่อสร้างความสมดุลระหว่างการส่งเสริมนวัตกรรมและการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชน
อนาคตทางกฎหมายอยู่ในมือของผู้ที่เข้าใจ AI
📌 หากคุณต้องการเป็นนักกฎหมายที่มีทั้ง “ความรู้ทางกฎหมาย” และ “วิสัยทัศน์เพื่อโลกและสังคม” — เรียนต่อที่คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย คือทางเลือกที่คุณไม่ควรพลาด!
📞 สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม หรือสมัครเรียน ตามรายละเอียดข้างล่าง
การสมัครเรียน ป.ตรี สำหรับผู้จบการศึกษา ม.6 กศน. ปวช. ปวส. หรือเทียบโอน
ใช้กองทุน กยศ. หรือผ่อนชำระค่าเทอมได้
📌ข้อดี
- 🖌️ จบแล้วได้ skill Certificate เฉพาะทาง
- 🖌️ เรียนจบภายใน 3 ปีครึ่ง
- 🖌️ มีสหกิจศึกษา พร้อมฝึกปฏิบัติงาน ก่อนทำงานจริง
- 🖌️ เรียนต่อเนติบัณฑิตยสภาได้
- 🖌️ สอบตั๋วทนายความได้
- 🖌️ เรียนวิชาเฉพาะด้านที่ทันสมัยกับตัวจริง Guru
- 🖌️ ได้รับการรับรองจาก ก.พ. และ อ.ว.
📌สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม ได้ที่ ศูนย์รับสมัครนักศึกษาใหม่ ระดับบัณฑิตศึกษา
- โทร: 0953675508/02-697-6000
- 📥 สอบถามเพิ่มเติม หลักสูตรนิติศาสตรบัณฑิต
- 📌 ID Line : 0953675508
- 📌 IG : law_utcc
- 📌Facebook: UtccLawSchool
มาเป็นครอบครัวหอการค้าด้วยกัน
📌สมัครเรียนง่ายได้ 3 ช่องทาง
- สมัครเรียนออนไลน์ Line : @utcccare (อย่าลืม @) https://lin.ee/x53Mxlf
- หรือ https://admissions.utcc.ac.th/ *สมัครแล้วอย่าลืมทักไลน์นะ
- สมัครด้วยตนเองที่ ศูนย์รับสมัครนักศึกษาใหม่ ม.หอการค้าไทย อาคาร 24 (อาคารสัญลักษณ์) ชั้น 2
ตั้งแต่เวลา 08.30 – 17.00 น. 📌พิกัดการเดินทาง: https://goo.gl/maps/JEY6UvPL8Qh8NyyM9
สอบถามเพิ่มเติม ศูนย์รับสมัครนักศึกษาใหม่ ม.หอการค้าไทย โทร 02-697-6969
แชร์บทความนี้
