งานวิจัย

โครงการวิจัยเชิงปฏิบัติการเรื่องผลกระทบของร่างการแก้ไขกฎหมายคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ.2542 ที่มีต่อสิทธิเกษตรกรและการแบ่งปันผลประโยชน์ในทรัพยากรชีวภาพ

บทคัดย่อ

            การคุ้มครองสิทธิของนักปรับปรุงพันธุ์พืช (Plant Breeders’ Rights) ในฐานะสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญาประเภทหนึ่ง นับว่ามีความสำคัญต่อการพัฒนาการปรับปรุงพันธุ์พืชในประเทศไทย

รูปแบบการคุ้มครองสิทธินักปรับปรุงพันธุ์พืชนั้นอาจใช้ระบบสิทธิบัตร หรือระบบสิทธินักปรับปรุงพันธุ์พืช สำหรับประเทศไทยได้เลือกคุ้มครองด้วยระบบสิทธิของนักปรับปรุงพันธุ์พืช ตาม พ.ร.บ.คุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ.2542 ซึ่งอิงแนวทางของ UPOV 1978 แต่มีรายละเอียดบางประการที่แตกต่างออกไป และอาจเรียกได้ว่าเป็นกฎหมายระบบเฉพาะของประเทศไทย

อย่างไรก็ดี นับแต่มีกฎหมายคุ้มครองพันธุ์พืช การบังคับใช้กฎหมายดังกล่าวยังมีปัญหาและอุปสรรคหลายประการทำให้ไม่อาจบังคับใช้กฎหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพ และมีความพยายามของกรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ที่มีแนวคิดให้แก้ไขกฎหมายเป็นระยะๆ โดยอ้างข้อจำกัดหรืออุปสรรคที่เกิดจากเนื้อหาของกฎหมาย และเมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธุ์ 2556 กรมวิชาการเกษตรฯ ได้เสนอร่างพรบ.คุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ…. เพื่อรับฟังความคิดเห็นสาธารณะจากผู้มีส่วนได้เสีย

งานวิจัยนี้มุ่งเสนอความเห็นของผู้วิจัยต่อร่างแก้ไขฯ ดังกล่าวเฉพาะในประเด็นที่มีผลกระทบต่อสิทธิเกษตรกร (Farmers’ Rights)

จากการศึกษาและวิเคราะห์ร่างแก้ไขฯ ดังกล่าว ผู้วิจัยมีความเห็นว่า

  1. ร่างแก้ไขฯ ดังกล่าวมีผลกระทบต่อสิทธิเกษตรกรของประเทศไทยอย่างรุนแรง และไม่เหมาะต่อการนำมาใช้ในประเทศไทย
  2. ร่างแก้ไขฯ ดังกล่าวตรงกับเงื่อนไขการคุ้มครองสิทธินักปรับปรุงพันธุ์พืช ตามแนวทางของ UPOV, 1991 ซึ่งมีระดับการคุ้มครองเทียบเท่าสิทธิบัตร
  3. การเสนอร่างแก้ไขฯ อาจเพื่อเตรียมการเข้าเป็นภาคี UPOV 1991

Abstract

         Plant Breeders’ Rights (PBRs), as intellectual property rights is a key factor of plant varieties improvement in Thailand. The main legal system to protection plant breeders’ rights are patent system and plant breeder’s rights system.

In Thailand plant breeders’ rights protected by Plant Breeders’ Rights Act, B.E.2542 which mainly mechanism, Plant Breeders’ Rights Section followed principle of UPOV 1978. The Act also contained unique mechanism that made this Act as sui generis system.

Due to some problem, this Act is not fully implemented and Department of Agriculture, Ministry of Agricultural and Cooperative urged to revise this Act. Among the other is the draft revised Act of February, 2013 which publishes for public hearing of stakeholders.

This research mainly focuses on the impact of the draft Act on Farmers’ Rights in Thailand and followings are the important results of the research;

  1. The draft Act creates significant negative impacts on Farmers’ Rights and impropriate to implement in Thailand.
  2. The revised conditions in the draft Act are similar to UPOV 1991 which provide strong protection for plant breeders.
  3. The draft Act is probably the pre-step for Thailand to become member of UPOV 1991.