งานวิจัย

งานวิจัย “โครงการศึกษาผลกระทบและกำหนดแนวทางการกำกับการครองสิทธิข้ามสื่อ”

บทคัดย่อ

งานวิจัยฉบับนี้ได้เป็นการศึกษาถึงการครองสิทธิข้ามสื่อ โดยบุคคลหรือองค์กรธุรกิจที่เป็นเจ้าของสื่อมากกว่าหนึ่งประเภท โดยประเภทของสื่อที่เกี่ยวข้องสามารถรวมถึง วิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ ซึ่งการครองสิทธิข้ามสื่อดังกล่าวมักจะปรากฏเป็นผลกระทบในเชิงลบต่อผู้บริโภคสื่อและการพัฒนาของสังคมประชาธิปไตยที่ต้องการความหลากหลายและตลาดเสรีทางความคิด ในประเทศไทยอุตสาหกรรมสื่อยังคงถูกครอบงำโดยกิจการขนาดใหญ่ที่มุ่งหวังจะขยายการเป็นเจ้าของข้ามสื่อแบบครบวงจรให้มากที่สุดแม้รัฐธรรมนูญปี พ.ศ. 2550 และพระราชบัญญัติองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ.2553 จะมีบทบัญญัติเพื่อป้องกันไม่ให้มีการกระจุกตัวของความเป็นเจ้าของในอุตสาหกรรมสื่อ แต่การขาดองค์กรกำกับดูแลที่มีอำนาจเต็มในการกำกับดูแลก็ทำให้ไม่สามารถกำกับดูแลได้จริง (กสทช.ไม่ได้เริ่มปฏิบัติงานจนปลายปี พ.ศ.2554) ประกอบกับพระราชบัญญัติองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียงวิทยุโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ.2553 บัญญัติให้คณะกรรมการกิจการกระจายเสียงกิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) มีอำนาจหน้าที่ในการกำหนดมาตรการเพื่อป้องกันมิให้มีการกระทำอันเป็นการผูกขาดหรือก่อให้เกิดความไม่เป็นธรรมในการแข่งขัน รวมถึงการครองสิทธิข้ามสื่อ และการครอบงำกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ ประกอบกับพระราชบัญญัติการประกอบกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ พ.ศ. 2551 มาตรา 31 ก็กำหนดป้องกันมิให้บุคคลใดบุคคลหนึ่งครอบงำกิจการในลักษณะที่เป็นการจำกัดโอกาสในการรับรู้ข้อมูลข่าวสารสาธารณะที่มาจากแหล่งข้อมูลที่หลากหลายหรือกระทำการอันเป็นการผูกขาดการประกอบกิจการสื่อมวลชนหลายประเภทในเวลาเดียวกัน และเนื่องจากการครองสิทธิข้ามสื่อมีมิติทั้งในด้านเศรษฐกิจและสังคม การยกร่างกฎกติกาเพื่อกำกับ การครองสิทธิข้ามสื่อของ กสทช. จึงจำเป็นต้องศึกษาในประเด็นด้านสื่อสารมวลชนและผลกระทบเชิงสังคมด้วย นอกจากนี้ข้อมูลเกี่ยวกับลักษณะความเป็นเจ้าของกิจการของสื่อในประเทศไทยในปัจจุบัน การศึกษาเปรียบเทียบแนวทางการกำกับดูแลการครองสิทธิข้ามสื่อในต่างประเทศก็เป็นข้อมูลที่จำเป็นประกอบการพิจารณาและจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายต่อ กสทช. ในการกำกับดูแลการครองสิทธิข้ามสื่อสำหรับประเทศไทยต่อไป

Abstract

This research studies is regarding cross media ownership of a person and entity who owns cross-type of media including broadcasting radio and television.  After studying international experiences, cross media ownerships often affect negative impact to consumers and democratic development, which need diversity of opinions and freedom of thoughts.  Theoretically, the media convergence will result in the concentration of media ownership. There are media business entities who try to dominate a big portion of media landscape in Thailand. In Thailand, Office of the National Broadcasting and Telecommunications Commission (NBTC) is a regulatory organization who is dealing with this problem. Although there are media ownership provisions stipulated in Thai Constitution B.E. 2550 and Act on Organization to Assign Radio Frequency and to Regulate the Broadcasting and Telecommunications Services B.E. 2553 (2010), NBTC is not able to fully perform as a self-regulatory organization. Thus, the research compares regulations used in several developed countries in order to be a theoretical guideline for media ownership control mechanism in Thailand.